8 Eyl 2020 11:47
Journalist ID: 2391
News Code: 84031175
0 Persons
Şanghay İşbirliği Örgütü ve İran adlı kayıp halka

Tahran, İRNA- Şanghay İşbirliği Örgütü, Asya'da bölgesel dayanışma zincirinin bir simgesidir. İran'ın bu örgüte daimi olarak üye olmaması durumunda ise bu örgütün Asya'da kendine özgü jeostratejik ve jeoekonomik konumunun halkaları bütünleşmeyecek.

15 yıla yakındır gözetçi olarak bu örgütte yer alan İran'ın resmi taleplerine göre şimdiye kadar daimi üyeliği sağlanamamıştır.

Şanghay İşbirliği Örgütü'nün coğrafi konumu 60 milyon kilometrekareyken, barındırdığı nüfus 3 milyarı bulabiliyor. Başka bir deyişle bu örgüte üye ülkeler, dünya nüfus ve yüzölçümünün üçte birini kapsamaktadır. Kullanılan diller Çince ve Rusçadır, ancak üyelerin çoğalması ile bu coğrafi ve nüfus boyutu genişleyecektir.

Pratikte Şanghay İşbirliği Örgütü, diğer ülkelerin üyeleiğinie sıcak bakan serbest bölgesel bir konum olarak gözükse de örgüte üye ülkelerin farklı yaklaşımları, İran gibi bazı ülkelerin bu örgüte üye olmasını engellemiştir.

Gerçek şu ki üye ülkelerin bulundurduğu coğrafi konumu ile nüfus, yeraltı ve yerüstü zenginlikler ve tüketim piyasası ile birlikte ekonomik olarak üye ülkeler için inkar edilemez kapasitedir.

Öte yandan bu örgüt, NATO'ya karşı bir rakip olarak tek kutuplu dünya ve başta ABD olmak üzere Batı'nın uluslararası arenada tek taraflılığına son koyabilir.

İran'ın yıllardır bu örgüte gözetmen üyeliği bulunmasına rağmen, şu ana kadar daimi üyeliği gerçekleşememiştir. Oysa İran'ın Asya ve Ortadoğu'daki özel konumu, Çin ve Rusya gibi belirleyici güçlerin kavrayamadığı ve ondan vazgeçebileceği nitelikte değildir.

Asya ve Ortadoğu coğrafyasına göz atarsak, İran'ın jeopolitik konumunu görebiliriz. İran Asya'nın birçok siyasi ve coğrafi haritasında yer alıyor: Ortadoğu ülkeleri, Fars Körfezi'ne kıyısı olan ülkeler, Hazar Denizi kıyıdaş ülkeler ve Orta Asya'ya bitişiktir. Ayrıca Güneybatı Asya grubunda da yer almaktadır.

Bu özel konumu nedeniyle de İran, bir yandan Doğu-Batı güzergahında, öbür taraftan Kuzey-Güney yolunda yer almaktadır.

Ayrıca İran, dünyada petrol ve doğalgaz rezervleri açısından öne çıkmakla birlikte barındırdığı 80 milyonluk nüfusu ile bölge ülkelerinin en übyüklerinden biri olarak bilinmektedir. Bu özelliği ile jeopolitik avantajlarının yanı sıra muazzam ekonomik potansiyellere sahip eşsiz jeoekonomik konuma sahiptir.

Bundan dolayı İran'ın Şanghay İşbirliği Örgütü'ne üyeliği, kazan-kazan bir oyundur. İran'ın bu örgüte üyeliğinin sunacağı avantajlarla birlikte, İran da muazzam jeopolitik ve jeoekonomik potansiyeli ile bu örgütün güçlenmesine büyük katkı sağlayabilir. Batı'nın İran'ın bu örgüte üyeliğine karşı çıkmasının bir nedeni de bu meseledir diyebiliriz.

Şanghay İşbirliği Örgütü Dışişleri Bakanları Toplantısı 9-10 Eylül tarihlerinde Rusya'nın başkenti Moskova'da düzenlenecek.

Şanghay İşbirliği Örgütü yeni güvenlik sorunlarına karşı koymak amacıyla 1996 yılında Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan'ın katlımıyla Çin'in Şanghay kentinde kuruldu.

Twitter'da Takip Ediniz. @Irna_Turkish

İlgili haberler

yorumunuz

You are replying to: .
2 + 5 =