İran'ın Irak'ın bugünkü güveliğinin sağlanmasındaki rolü inkar edilemez

Tahran, IRNA- Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Mehmet Çelenek’e göre, İran'ın IŞİD'e karşı savaşta Irak'a verdiği büyük desteği sayesinde bu ülkede güvenliğin artarak Erbain yürüyüşlerinin güvenli ve muhteşem şekilde düzenlenmesine büyük katkı sağlamıştır.

Tahran'ın önde gelen üniversitelerinden Allame Tebatebayi Üniversitesi'nde düzenlenen Erbain Yürüyüşleri isimli toplantına konuşacı olarak katılan Dr. Mehmet Çelenk ile yaptığımız röportajın içeriği şu şekildedir:

Son yıllarda Erbain yürüyüşleri, dünyanın dört bir yanından onlarca ülkeden zairlerin katılımıyla düzenlenmektedir. Size göre hangi etken ve faktörler Erbain yürüyüşleri daha muhteşem kılmıştır?

Dr. Mehmet Çelenk: Bunun temel nedeni şu kanaatimce: Öncelikle Şii toplumunun (bunu teknik olarak kullanıyorum. Ben müslümanlara bir bütün olarak bakıyorum), kendi iç dinamiklerinden kaynaklanan bir boyutu ve tarafı var. Bir diğer sebep de özellikle son yıllarda İslam dünyasında yaşanan talihsiz gelişmeler, Arap baharı denilen problemli süreç, müslümanlarda ve özellikle Şii müslümanlarda bir araya gelme, toplanma, haksızlığa karşı protesto ve birlik mesajları verme, dini heyecanlarını tazeleme ihtiyacını yükseltti. Bu sebeple Şii toplumunun Erbain törenlerine bu kadar ilgi göstermesinin en büyük sebeplerinden birisi, manevi ve dini dayanışmayı ve dünyaya bir mesaj verme çabasını canlı tutmaktır.

İran IŞİD’in Irak’ta yenilgiye uğramasında büyük bir oyuncu olarak devreye girerek, Irak’ta güvenliğin çok ileri düzeylere taşınmasına katkı sağladı. Bunun Erbain yürüyüşlerine nasıl bir etkisi oldu? İran’ın IŞİD’le mücadelede nasıl bir rolü üstlendiğini düşünüyorsunuz?

IŞİD’le mücadelede İran’ın iyi bir performans sergilediğine inanıyorum. İran’ın bu yöndeki çabalarının İslam dünyasında içinde hayırlı olduğuna inanıyorum. IŞİD tarzı şerli bir örgütün ortadan kalkmasının İran’ın çabaları sonucu olduğu doğru. Öte yandan Erbain yürüyüşleri ile bağlantısına gelince bu biraz özel bir soru. Ben aslında şahsen de Erbain yürüyüşlerine katılmak, oradaki halet-i ruhiyeyi, insanların psikolojisini, insanların varlık sebebini, çoşkusunu, heyecanını, yakından ve yerinde görmek ve gözlemlemek istiyorum. Muhtemelen bunu gördükten sonra sorunun birinci kısmına cevap vermek daha kolay olur!

Müslümanlar ve hatta gayrı müslimlerin milyonlar halinde bu törenlere katılması, özellikle müslümanları ayrıştırmak ve zayıflatmak isteyen güç ve odaklara ne tür mesajlar verme amacı taşıyor?

Aslınds 20 milyon insanın toplanması büyük bir başarı. Dünyadaki en büyük buluşma bu. Dini ve sosyal olarak düşündüğümüzde dünyadaki en büyük buluşma. Bunu İslam dünyasının geleceği açısından umut verici bir durum olduğu kanaatindeyim. Kitleleri mobilize edip müşterek bir fikir etrafında buluşturma hakikaten büyür bir başarı. Elbette bu başarıda Şii toplumunun iç yapılanmasının büyük bir etkisi var. Özellikle Şii ulemanın toplumla kurduğu sıcak ilişkinin ve toplum üzerindeki etkisi ile karizmatik yapısının bulunduğu zaten herkesçe biliniyor

Türkiye’den bu yürüyüşlere ne kadar katılım olur?

Erbain yürüyüşlerinin Irak’ta yapılıyor olması, özellikle Türkiye’den katılımları büyük oranda sınırlandırıyor. Türkiye’deki Şii toplum bu açıdan biraz daha gayretli ama Şii olmayan toplumun en büyük kaygısı güvenliktir. Yani Irak, Türkler için henüz güvenli bir bölge olarak düşünülmüyor. Bunun elbette yanıltıcı bir tarafı da var. İran’ı seyahat açısından güvenli görmeyen Türkler var. Benim şahsi kanaatimce İran dünyanın birçok ükesinden daha güvenlidir. İranlıları ve İran kültürünü seviyorum. Buraya 15. İlk defa olarak geliyorum! Ama basının ve özellikle Batı basının yaptıkları kasıtlı yayınlar sonucunda bir güvenlik problemi olduğu sürekli canlı tutuluyor. Bunun yalan ve yanlış olduğu ben 20 yıldır biliyorum. İran’a gelen herkes biliyor. Dolayısıyla Türkiye’den katılımın ileriki senelerde ister Şii toplumdan dini bir gayret olsun, ister Şii olmayanların da anlama çabası olsun artacağına inanıyorum. Ben önümüzdeki senelerden katılma çabası içerisinde olacağım.

Son olarak Irak’ın daha güveli hale gelmesi için neler yapılmalı?

Bu her bir müslümanın kendisine sorması gereken bir soru. Ben İslam uleması ve entellektüellerinin İslami idealler etrafında bir araya gelmesinin mümkün olacağına inanıyorum. İslam dünyası ulemaları bulundukları coğrafyada siyasete çok fazla dahil oldukları için politize oldular ve bunun sonucunda İslami ideallerin çerçevelerini biraz zayıflattılar. Ancak siyasetten uzak ve bihaber olsunlar diye kastetmiyorum. Bu elbette mümkün değil. Bunu kastediyorum: İslami idealleri merkeze alan, İslami idealler üzerinden sorun çözme çabaları ile bir araya gelen İslam uleması, Irak problemini de çözer, başka problemeri de çözer. Bunu neden vurguyla söylüyorum: şuanda 1.5 milyar İslam dünyası, 1.5 milyar insanın aklını ve sinerjisini kullanamıyor. Aslında bir bölük pörçük, İranlı Farsça düşünüyor, Türkler Türkçe düşünüyor, bir başka coğrafya kendi milli ve etnik endişeleriyle ve milli ajandalarıyla düşünüyor. Bu müslümanların ortak proje üretmleri üzerinde büyük bir engel. Dolayısıyla İslami idealleri merkeze alan bir İslam ve ulema birliği ile sorunlarımızı çok rahat çözebileceğimize inanıyorum.

yorumunuz

You are replying to: .
6 + 0 =