AB’nin INSTEX’ın uygulanması için şart koşmaya hakkı yok

Londra, 4 Şubat, IRNA- İran’ın Londra Büyükelçisi, AB’nin INSTEX mali mekanizmasının uygulanması için şart koşmaya hakkı olmadığını ve AB’nin bu mekanizmanın uygulanması konusunda geciktiğini dile getirdi.

İran’ın Londra Büyükelçisi Hamid Baidinejad twitterden paylaştığı mesajında, AB’nin INSTEX isimli mali mekanizmasının uygulanması için İran’a şart koşmaya hakkı bulunmadığını ve bu mekanizmanın AB tarafından uygulanması konusunda gecikmeler yaşandığını yazdı.

Baidinejad twitterdeki mesajında, ‘AB’nin üç ülkesi Almanya, Fransa ve İngiltere’nin ortak deklarasyonunda İran’ın kısaca FATF olarak bilinen Terörün Finansmanıyla Mücadele Konvansiyonu’na katılmasının şart değil, bir ‘beklenti’ olarak yer aldı’ mesajını paylaştı.

ABD Başkanı Trump, Mayıs ayında Kapsamlı Ortak Eylem Planından (KOEP) çekilerek, İran aleyhindeki ambargoları 3 ve 6 aylık dönemlerde yeniden uygulayacağını bildirdi.

ABD’nin bu kararı birkaç ülke hariç dünya ülkeleri tarafından eleştirildi ve KOEP’e taraf diğer ülkeler anlaşmanın devamı ve İran’ın anlaşmadan kaynaklanan menfaatlerden yararlanması için çaba harcayacaklarını bildirdiler.

AB bu yönde kendi şirketlerini Amerika uygulamalarından korumak için yeni uygulamaları devreye sokacağını ve İran ile ticaretin devamı için yeni mekanizmalar oluşturulacağını bildirdi.

‘AB’nin özel finans mekanizması’ olarak bilinen bu kurum, İran-AB ticaretinin kolaylaştırılması doğrultusunda AB bankalarına ihtiyaç duyulmamak üzere yeni bir mekanizmayı devreye sokmayı amaçlıyor.

Almanya’nın NDR televizyon kanalı, Almanya, Fransa ve İngiltere’nin resmi olarak İran ile mali mübadele kanalını çalışır duruma getirdiklerini bildirdi.

Reuters, bu kanala dayanarak verdiği haberinde, Amerika’nın İran aleyhindeki ambargoları aşmak için faaliyet gösteren bu mali kanal INSTEX olarak adlandırılmaktadır. Kanalın ambargolara rağmen İran ile ticaretin kolaylaştırılması için faaliyet göstereceği belirtilmektedir.

NDR, mali kanalın merkezinin Paris’te olacağı, başkanlığını bir Alman bankacının üstleneceği ve İngiltere’nin de denetim heyetinin başkanlığını yürüteceğini yazdı.

Avrupa Birliği, ABD yaptırımlarına rağmen İran ile ticari ilişkilerini geliştirme konusunda kararlı. Almanya, Fransa ve İngiltere ABD'nin İran yaptırımlarını bertaraf etmeyi hedefleyen ve INSTEX olarak bilinen özel ticari mekanizmayı nihayet kurdu. Böylece AB, ABD Doları kullanmadan İran ile doğrudan ticaret yapabilecek. Aylar süren çalışmaların ardından kurulan INSTEX sisteminin tam anlamıyla işlemesi için birkaç ay daha gerekecek. Teknik konuların yanı sıra INSTEX'in bütçesi ve kuralları belirlenecek.

INSTEX kurumu Fransa'da tescil edildi ve bir Alman bankacı Per Fischer tarafından yönetilecek. Şirkete ortak olan Almanya, Fransa ve İngiltere gelecekte diğer Avrupa Birliği ülkelerinin de bu projeye katılmasını ümit ediyor.

AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, daha önce New York'ta yaptığı konuşmada, birlik ülkelerinin İran ile yapılacak meşru ticari işlemlerini kolaylaştıracak, yasal bir mekanizma oluşturacaklarını vurgulamıştı.

Twitter'da Takip Ediniz. @Irna_Turkish

**9489