Ruhani: Çevre meseleleri uluslararası boyut taşımaktadır

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, çevre sorunlarının yerel ve milli boyut ötesinde uluslararası boyut taşıdığını belirterek, ‘’Batı Asya bölgesinde tek barışçıl yaşam yolu çevre konusunda kazan-kazan politikasıdır ve bir birimize yardım edip bir birimizin yanında olmalıyız’’ dedi.

Tahran’da BM ve 43 ülke temsilcisinin katılımıyla düzenlenen ‘’Toz Bulutlarla Mücadele-Sorunlar ve Bilimsel Çözüm Yolları’’konferansında konuşan Ruhani, çevre konusunda komşular ve diğer ülkelerin işbirliği olmaksızın başarı elde edilmeyeceğini söyledi.

Ruhani, ‘’Daha önce de belirttiğim gibi bölgede hangi ülkenin güçlü olduğu konusu bir kenara bırakılmalı, bölgede en güçlü ülke hedefi bir kenara bırakılmalı ve güçlü bölge hedefi seçilmeli. Bir ülkenin bir bölgede güçlü olarak bölgesel rekabet içinde gücünü göstermesi yanlıştır. Biz bir aileyiz ve bir birimizden uzak kalamayız. Bir aile içinde bir kişinin güçlü diğerlerinin zayıf olması olmaz. Güçlü bir bölge düşünerek tahrip edici rekabetleri bir kenara bırakmalıyız’’ dedi.

Bölgesel savaş tahribatının ve IŞİD’le diğer terörist gurupların tahribatlarından kimsenin korunamayacağını ifade eden Ruhani, ‘’Terörizm yayılabilen bir meseledir ve her hangi bir ülke terörü araç olarak bölge ve dünya’da politikalarını yürütmek için kullanmayı düşünüyorsa yanlış düşünmektedir. Eğer el ele verip bu konuyu çözmezsek terörizm bir sorun olarak herkese bulaşacaktır ‘’ dedi.

Kazan-Kazan politikası hariç bölgede hiçbir politikanın başarılı olmayacağını ifade eden Ruhani, kimsenin başkalarının menfaatlerini ortadan kaldırarak kendi menfaatlerini temin edemeyeceğini söyledi.

Ruhani, ‘’Eğer bir ülke başkalarının menfaatlerine zarar vererek kendini koruyabileceğini düşünüyorsa hata yapmaktadır, gücü ile başka bir ülkeyi tehdit eden de aslında kendini tehdit etmektedir. El ele vermeli ve yan yana durmalıyız ve diğerlerinin haklarına saygı duyarak kendi milletlerimizin hakkını korumalıyız’’ dedi.

Türkiye, Irak ve İran’ın yararlanabileceği projeler peşinde olunması gerektiğini ifade eden Ruhani, ‘’Sadece bir ülkenin su kaynaklarından yararlanıp diğerlerini mahrum bırakarak güvenilir bir gelecek temin etmeyi düşünmesi hatadır. Bugün bir birimize yardım etmekten başka çaremiz yoktur’’ dedi.

İran’ın kendi sınırları içinde çevre korumayla ilgili ve toz bulutlarının önünü geçmek için gerekli tedbirlerin alınmasını gerekli gördüğünü ifade eden Ruhani, bölge ülkeleri ve komşuların da bir birine yardımcı olması gerektiğini söyledi.

Irak ve Afganistan ile bazı işlerin başlandığını ve Türkmenistan ile de müzakerelerin yapıldığını ifade eden Ruhani, ‘’Hepimiz diyalog ile karşılıklı anlayış çerçevesinde bölge yararına olacak ortak projelerde birleşmeliyiz’’ dedi.

Toz bulutlar ve genel olarak çevre ile ilgili çözüm yolunun tüm ülkelerin çevre konusunda geniş işbirliği yapması olduğunu ifade eden Ruhani, BM’nin de kararları ve verilen mali ve teknik desteklerle bu sorunların üstesinden gelineceğini söyledi.

Çevre konusunun toplum sağlığı, gelişmesi için ve göçlerin önlenmesi için önemli olduğunu ifade eden Ruhani çevre sorunları ve mevcut tehlikeleri gidermek için planlama, yatırım ve bölgesel ve uluslararası işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

İran’daki toz bulutlarının yüzde 20’sinin içeriden ve yüzde 80’inin dışarıdan kaynaklandığını ifade eden Ruhani, ‘’Irak, Suriye, Ürdün, Kuveyt, Arabistan, Pakistan, Afganistan ve Türkmenistan dışarıdan kaynaklanan toz bulutlarının kaynak ülkeleridir. Bazen 24 saat içinde 8 milyon metre küp toprak rüzgarla yer değiştirebilir ve bu insanların hayatı, sağlığı ve tarımında etkili olabilir’’ dedi.

İran’ın komşu ülkesinde 22 büyük baraj yapımının gündemde olduğunu ifade eden Ruhani bunun Dicle ve Fırat nehirlerinde tahrip edici etkileri olabileceğini ve bununla birlikte Irak, İran ve diğer ülkelerin de etkileneceğini söyledi.

Bölge ülkeler ve uluslararası kuruluşların bu hususta sorumluluğu olduğunu ifade eden Ruhani, bu konu karşısında kayıtsız kalınamayacağını keza Afganistan’da yapılan barajlarla birlikte Hamun gölünün yok olması ve birçok ilin bundan etkilenmesi hususuna da kayıtsız kalınmaması gerektiğini söyledi.

Hamun gölünün kuruması halinde sadece Sistan Beluçistaan ilinin toz bulutlarından etkilenmeyeceğini Afganistan’ın da bundan etkileneceğini ve bu sorunun önünün alınmadığı takdirde bölge halkı ve komşu ülkedeki halkın göçe zorlanacaklarını söyledi.

Konferansın hedefi toz bulutları sorununun incelenmesi ve bu sorunun çözümü için çözüm yolları önermektir.

İran, toz bulutlarından zarar gören en önemli ülkelerdendir ve bu konu milli düzeyde hükümetin gündeminde yer almaktadır ve İran’ın çabaları ile BM Genel Kurulunda bu hususta 4 karar alınmıştır.

İran’ın çabaları ile toz bulutları sorunu uluslararası bir sorun olarak dünya gündeminde yerine almıştır ve bundan dolayı bu konudan çok etkilenmeyen birçok ülkede günümüzde bu konuya eğilmektedir.